Witamy w Norwegii!
To jest cyfrowa wersja broszury „Witamy w Norwegii! Informacje dla pracowników z krajów UE/EOG”. Znajdziesz tu najważniejsze informacje o tym, co musisz wiedzieć i zrobić po przyjeździe do Norwegii.
Norweski numer identyfikacyjny
Numer identyfikacyjny to unikalny numer służący do potwierdzania Twojej tożsamości. Daje on dostęp do wielu usług w Norwegii. W Norwegii funkcjonują dwa rodzaje numerów identyfikacyjnych:
- D-numer (d-nummer)
- numer personalny (fødselsnummer)
Nie można złożyć wniosku o numer personalny ani D-numer. Numer personalny otrzymasz, jeśli zostaniesz zameldowany(-a) w Norwegii. Zameldowanie jest możliwe, jeżeli masz prawo pobytu i zamierzasz mieszkać w Norwegii przez co najmniej 6 miesięcy. Jeżeli będziesz pracować w Norwegii krócej i potrzebujesz karty podatkowej (skattekort), możesz otrzymać D-numer. D-numer zapewnia Ci dostęp do wszystkiego, czego potrzebujesz do pracy w Norwegii.
Więcej informacji o numerach identyfikacyjnych znajdziesz na stronie Skatteetaten.no.
Prawo pobytu
Jako obywatel UE/EOG możesz przebywać w Norwegii przez okres do 3 miesięcy od dnia przyjazdu. W tym czasie masz prawo pracować lub studiować. Jeżeli zamierzasz przebywać w Norwegii dłużej niż 3 miesiące, musisz spełnić określone warunki, np. mieć pracę, studiować lub być członkiem rodziny obywatela UE/EOG.
Zameldowanie w Norwegii
Jeżeli będziesz mieszkać w Norwegii przez 6 miesięcy lub dłużej, musisz umówić się na wizytę w norweskim urzędzie podatkowym (Skatteetaten) w celu zameldowania.
Przed wizytą należy wypełnić formularz Melding om flytting til Norge (Zgłoszenie zameldowania w Norwegii).
Na wizytę należy przynieść dokumenty potwierdzające prawo pobytu oraz planowany pobyt w Norwegii przez co najmniej 6 miesięcy, np. umowę o pracę oraz umowę kupna lub najmu mieszkania.Jeżeli posiadasz dostęp elektroniczny (elektronisk ID), możesz wysłać formularz wraz z dokumentami przez internet przed wizytą. Przyśpieszy to proces rejestracji.
Jeżeli posiadasz dostęp elektroniczny (elektronisk ID), możesz wysłać formularz wraz z dokumentami przez internet przed wizytą. Przyśpieszy to proces rejestracji.
- Po pozytywnym rozpatrzeniu wniosku zostaniesz zameldowany(-a) w Norwegii i otrzymasz numer personalny.
- W przypadku decyzji odmownej numer personalny nie zostanie wydany. Wówczas nadal posługujesz się D-numerem, jeśli go posiadasz.
Zgłoszenie zameldowania w Norwegii przez internet dokonasz na stronie Skatteetaten.no.
Zmiana adresu zamieszkania w Norwegii
Zmianę adresu zamieszkania należy zgłosić do urzędu podatkowego. Aktualny adres jest niezbędny do otrzymywania ważnych informacji.
Podatki w Norwegii
Karta podatkowa
Każda osoba pracująca w Norwegii musi posiadać kartę podatkową (skattekort). Jest to dokument elektroniczny informujący pracodawcę o wysokości podatku, jaki należy odprowadzić od Twojego wynagrodzenia.
Pracodawca pobiera kartę podatkową elektronicznie ze Skatteetaten na podstawie Twojego norweskiego numeru identyfikacyjnego. To Twoja odpowiedzialność, aby upewnić się, że dane na karcie podatkowej są poprawne.
Każdego roku musisz posiadać nową kartę podatkową. Większość pracowników otrzymuje ją automatycznie w grudniu. Jeśli tak się nie stanie, musisz zamówić ją samodzielnie. Może to również zrobić Twój pracodawca.
Zamów kartę podatkową (Skatteetaten.no).
System podatkowy w Norwegii
Jako pracownik zagraniczny w Norwegii możesz wybrać jedną z dwóch form opodatkowania:
- podatek uproszczony (kildeskatt på lønn)
- zwykłe opodatkowanie
Wysokość podatku może się różnić w zależności od sposobu opodatkowania. Sam(-a) musisz sprawdzić, która opcja jest dla Ciebie bardziej korzystna.
Kalkulator podatkowy
Skorzystaj z kalkulatora podatkowego, aby porównać obie formy opodatkowania. Wypełnij swoje dane i zaznacz, że chcesz obliczyć podatek uproszczony (kildeskatt på lønn). Jeżeli jesteś zwolniony(-a) z opłacania składek na ubezpieczenie społeczne, pamiętaj, aby to zaznaczyć. Kalkulator pokaże Ci szacowaną wysokość podatku w obu systemach opodatkowania.
Kalkulator podatkowy (Skatteetaten.no)
Podatek uproszczony (kildeskatt på lønn)
Składając wniosek o kartę podatkową w Norwegii jako nowo przybyły pracownik, zazwyczaj zostajesz automatycznie objęty(-a) systemem opodatkowania zwanym podatkiem uproszczonym (kildeskatt på lønn). W tym systemie opodatkowania
- płacisz stały procent podatku, który pracodawca odprowadza od Twojego wynagrodzenia.
- podatek jest w pełni zapłacony w momencie wypłacenia Ci wynagrodzenia.
Jeśli nie chcesz płacić podatku w formie uproszczonej, możesz wybrać zwykłe opodatkowanie.
Zwykłe opodatkowanie
W tej formie opodatkowania
- wysokość podatku zależy od Twojego dochodu oraz przysługujących Ci odliczeń. Osoby o wyższych dochodach płacą wyższy podatek, a osoby o niższych dochodach – niższy.
- po zakończeniu roku podatkowego otrzymujesz wstępnie wypełnione zeznanie podatkowe (skattemelding).
- po sprawdzeniu poprawności danych otrzymujesz rozliczenie podatkowe (skatteoppgjør).
- Jeśli zapłaciłeś(-aś) zbyt wysoki podatek, otrzymasz zwrot.
- Jeśli zapłaciłeś za mało podatku, będziesz musiał zapłacić zaległą kwotę.
Odliczenia
Niektóre wydatki ponoszone w ciągu roku mogą obniżyć wy sokość podatku. Są to tzw. odliczenia podatkowe
Więcej informacji oraz film wyjaśniający znajdziesz na stronie Skatteetaten.no.
Zarejestruj numer konta bankowego
Jeżeli zapłaciłeś(-aś) zbyt wysoki podatek, otrzymasz zwrot. Abyśmy mogli wypłacić środki, musisz wcześniej zarejestrować numer swojego konta bankowego.
Zarejestruj numer konta bankowego na stronie Skatteetaten.no.
Uzyskaj tożsamość elektroniczną
W Norwegii wiele ważnych usług dostępnych jest w formie elektronicznej. Tożsamość elektroniczna jest powiązana z Twoim norweskim numerem identyfikacyjnym i umożliwia bezpieczny dostęp do usług instytucji publicznych i prywatnych.
Nie jest to fizyczna karta, lecz bezpieczny sposób logowania, który pozwala potwierdzić Twoją tożsamość. Dzięki niej możesz m.in.: wysyłać wnioski, sprawdzać i składać zeznania podatkowe, logować się do banku, podpisywać umowy, zmieniać adres zamieszkania, umawiać się na wizyty lekarskie. Najpopularniejsze rodzaje tożsamości elektronicznej to BankID i MinID.
BankID
BankID umożliwia korzystanie z usług norweskich banków oraz instytucji publicznych. Aby je uzyskać, musisz skontaktować się ze swoim bankiem.
MinID
MinID pozwala logować się do usług instytucji publicznych. Aby je otrzymać, należy zamówić list aktywacyjny z Digitaliseringsdirektoratet. List zawiera instrukcje dalszego postępowania.
List aktywacyjny zamówisz na stronie minid.no/order.
Posiadasz D-numer?
Po zameldowaniu się w Norwegii i otrzymaniu numeru personalnego utracisz dostęp do elektronicznego archiwum powiązanego z D-numerem. Pamiętaj, aby pobrać wszystkie ważne dokumenty przed złożeniem wniosku o zameldowanie.
Usługi dostępne na stronie Skatteetaten
Zaloguj się na stronie skatteetaten.no/mypage, aby:
- zmienić adres zamieszkania,
- zarejestrować numer konta bankowego,
- złożyć wniosek o kartę podatkową,
- dokonać zmian w karcie podatkowej,
- sprawdzić i złożyć zeznanie podatkowe,
- zrezygnować z podatku uproszczonego (kildeskatt på lønn),
- zamówić akty stanu cywilnego,
- sprawdzić swoje dochody, odprowadzony podatek i informacje o zatrudnieniu.
Chcesz dowiedzieć się więcej?
Więcej informacji o tożsamości elektronicznej znajdziesz na stronie sua.no/pl/online.
Chroń swoją tożsamość elektroniczną
Nie udostępniaj tożsamości elektronicznej osobom postronnym
Dane związane z logowaniem są przeznaczone wyłącznie dla Ciebie. Podczas logowania potwierdzasz swoją tożsamość hasłem, kodem lub jednorazowym kodem. Nie przekazuj tych informacji pracodawcy, znajomym ani innym osobom. Jeżeli ktoś uzyska dostęp do Twojej tożsamości elektronicznej, może ją wykorzystać do nadużyć, np. założenia firmy, zaciągnięcia pożyczki lub zawierania umów w Twoim imieniu.
Korzystaj z prywatnego e-maila i numeru telefonu
Podczas zakładania tożsamości elektronicznej używaj wyłącznie prywatnego adresu e-mail i prywatnego numeru telefonu.
Nie pożyczaj nikomu swojego telefonu lub komputera
Nikt poza Tobą nie powinien mieć dostępu do urządzenia, gdy jesteś zalogowany(-a).
Reaguj szybko, gdy podejrzewasz nadużycie
Hvis du tror at den elektroniske ID-en din har blitt misbrukt, må du kontakte ID-leverandøren din for veiledning. Du må også vurdere om du skal anmelde forholdet til politiet. Vær oppmerksom på at så lenge den elektroniske ID-en din er aktiv, kan du bli utsatt for svindel. Dette gjelder selv om du ikke
lenger bruker den elektroniske ID-en din.
Jak zastrzec lub usunąć tożsamość elektroniczną
MinID: +47 80 03 03 00
BankID: Skontaktuj się z bankiem, z którego usług korzystasz
Buypass: +47 22 70 13 00
Commfides: +47 21 55 62 80
Twoje prawa pracownicze
Jako pracownik w Norwegii masz między innymi prawo do:
- pisemnej umowy o pracę
- płacy minimalnej w wybranych branżach
- urlopu i wynagrodzenia urlopowego
- płacy za nadgodziny, jeśli pracujesz w nadgodzinach
Hvis du har spørsmål om rettighetene dine, kan du kontakte Arbeidstilsynet. Du kan lese mer om rettighetene dine på og finne kontaktinformasjon på Arbeidstilsynets sider på knowyourrights.no.
Jeśli stracisz pracę lub zachorujesz
W przypadku choroby może przysługiwać Ci zasiłek choro bowy z Norweskiej Administracji Pracy i Opieki Społecznej (Nav). Jeżeli stracisz pracę lub nastąpi przestój w pracy, możesz mieć prawo do zasiłku dla bezrobotnych.
Więcej informacji znajdziesz na stronie nav.no.
Zapisz się do związku zawodowego
W Norwegii wielu pracowników należy do związków zawodowych. Związek zawodowy reprezentuje interesy pracowników, negocjuje warunki pracy, wynagrodzenie oraz czas pracy, a także oferuje pomoc prawną w przypadku konfliktów w miejscu pracy. Członkostwo w związku zawodowym często daje również dostęp do korzystnych ubezpieczeń, kredytów czy abonamentu telefonicznego.
Inspekcja Pracy doradza wszystkim pracownikom zapisanie się do związku zawodowego. W Norwegii działają cztery główne organizacje dla pracowników: LO, Unio, Akademikerne i YS. Większość związków zawodowych związana jest z tymi organizacjami.